مناهج

مناهج
نگرش ها و دغدغه های حوزه و روحانیت

۱۱ مطلب با موضوع «پرونده‌ها :: لزوم بهبود معیشت» ثبت شده است

📝 نجف اشرف کما رأیتُ

🖋 مهدی اعتمادی

یک. مقدمه

🔸 نجف اشرف به معنای عام آن (نجف وکوفه وحومه) جدای از شرافت جغرافیایی که اصلی‌ترین آن مرقد نورانی مولی الموحدین آقا علی بن ابی‌طالب صلوات الله علیه می‌باشد، حیثیت علم و تحصیلات حوزوی و نظام زندگی طلبگی آن، نکته‌ی قابل توجه و ارزشمندی است که آشنایی تاریخی این جهات شاید لازم المطالعه باشد.

🔹 نجف را به معنویت می‌شناسند و استاد اخلاق؛ که خود نکته ارزشمند دیگری است. این هم اقتضاء بیان مطلب دارد و لکن بحث اصلی که در این مقام وجیزه‌وار اشاره دارم بحث معیشت طلاب نجف است.

دو. دیروز و امروز معیشت طلاب

🔹 زندگی‌نامه و خودنوشته‌های علمای نجف به خوبی می‌تواند احوال معیشت طلاب زمان سابق را تبیین کند و برای قضاوت صحیح از رشد و ترقی معیشت طلاب این زمان باید با تاریخ گذشته آشنا بود تا تحلیل و قضاوت به حق بیان شود.

❇️ ناگفته نماند معیشت طلاب باید به تناسب احوال افراد جامعه و علمای زمان بررسی شود؛ یعنی نسبت به زندگی بقیه‌ی مردم و مراجع و آقازادگان وعلمای دیگر باید سنجید. 

لذا فقیر و غنی‌بودن را به نسبت زمانه باید بررسی کرد؛ نه صرفا مقایسه‌ی حال با گذشته. 

♨️ شاید یک زمانی به «یک اتاق کوچک اجاره‌ای و هفته‌ای یک وعده غذای گرم» زندگی متوسط صدق می‌کرد؛ و فقر هم به معنای داشتن یک دست لباس و یک زیرانداز بود. 

اما فی زماننا هذا وضعیت معیشت طلاب نسبت به وضع سایر مردم و حتی علما و آقازادگان، چگونه است؟! 

❓آیا طلاب امروز همچون طلاب گذشته با علما و آقازادگان هم‌طبقه‌اند؟!

سه. حکایت طلبه مسافرکش

🔹 صرفا یک نمونه را بیان می‌کنم؛ قضاوت با خواننده‌ی محترم:

شب سی‌ام ماه مبارک رمضان ساعت حدود ۱۱شب، تقاطع شارع شیخ طوسی رحمت الله علیه و وادی السلام، برای تشرف به کربلاء معلی منتظر ماشین سواری بودیم. خودروی شیک و مناسبی ترمز کرد، گفتیم کربلاء؟ اشاره کرد بیایید جلوتر.

متوجه قبای تاکرده روی صندلی جلوی ماشین شدم. گفتم چون طلبه است شاید مجانی می‌خواهد سوار کند. اما وقتی صحبت کردم متوجه شدم بحث کرایه است. گفتم ۱۲ دینار تا نزدیک حرم امام حسین صلوات الله علیه؟ او اصرار به ۱۵ دینار دربست داشت. به هرحال با ۱۵ دینار به تفاهم رسیدیم و عازم کربلاء شدیم.

شروع به گپ و گفت با این طلبه‌ی راننده شدیم. از سادات نجیب و اصیل النسب، مشغول تحصیل درس خارج، متأهل و مستأجر بود. ۳۲۰ هزار دینار شهریه می‌گرفت و ۲۵۰ هزار را بابت اجاره‌ی منزلی در محله‌های دور از حرم پرداخت می‌کرد.

سختی زندگی بعض اوقات او را به مسافرکشی شبانه وا می‌دارد. شاید دو سه ساعت کار کند؛ هرچه باشد کمک معیشت است. حتی گاها مقصد کاظمین یا سامراء را طی میکند.

عمامه و قبا و عبا را در آغوش گذاشته و البته عبایش را روی عمامه انداخته بود که در نگاه اول معلوم نشود طلبه است. در بین راه نزدیک تفتیش، عمامه بر سر می‌گذاشت و پلیس به راحتی و احترام اجازه‌ی عبور می‌داد؛ تا اینکه بالاخره به کربلاء رسیدم....

چهار. معیشت در منظر شیخ مسؤول

🔹 روز سی‌ام ماه مبارک به هنگام بازگشت، صندلی بنده در هواپیمای مقصد تهران در کنار شیخی بود که همراه خانمش همسفر با ما بود. باب صحبت باز شد متوجه شدم ساکن نجف اشرف و سالیانی پیش در قم بوده‌اند که بعد از سقوط صدام به نجف بازگشته‌اند. فارسی تقریبا خوب تکلم می‌کرد و از قضا، با تشکیلات دفتر یکی از مراجع عظام حفظه الله مرتبط بود. 

من هم فرصت را غنیمت شمرده، با اشاره به تعداد کم طلاب نجف، گفتم ظاهراً معیشت اقتصادی این جماعت ذوالعزة و الاحترام مناسب نیست. مستند بنده هم همان ماجرای طلبه‌ی راننده بود.

متأسفانه ایشان به جای حل صورت مسأله پاسخ داد: مخصوص طلاب نجف که نیست؛ طلاب قم هم در اسنپ، رانندگی و کار می‌کنند. و اینکه پول و وجوهات کم است و اینکه بالاخره طلاب باید قناعت کنند و با نان و نمک بسازند. آن طلبه‌ای که می‌گویی هم مگر نه اینکه ماشین خوبی داشته؟ پس وضع خوبی دارد و اینها [مشکلات معیشتی] بهانه است!

🔹 در جواب عرض کردم اولا تعداد طلاب نجف به نسبت طلاب قم بسیار کمتر و غیر قابل مقایسه است. 

و در مورد آن طلبه هم به ذهنم رسید اولا از کجا معلوم ماشین مال خودش باشد؟ ثانیا کار و رانندگی در نجف خصوصا مسافرکشی بین شهری، اقتضاء ماشین خوب دارد و چه بسا با قرض، این وسیله‌ی کار را تهیه کرده است تا ممری برای زندگی باشد.

♨️ خلاصه اینکه تا این نوع افراد و تفکرات و مدیریت هست نتیجه این می‌شود که نجف همان نجف است و درد نیز همان درد.

#یادداشت_مهمان 

  • صادقی

شکر و شکایت

۱۱
فروردين

📝 معیشت طلاب

🖋 علی مهدوی

🔸 مساعدت و دستگیری رهبری در امر شهریه و همچنین حمایت هدفمندی که از ابتدای اردیبهشت آغاز خواهد شد حاکی از این است که دغدغه‌مندترین فرد به حال طلاب و حوزویان، امام حوزه است. همچنان که مراجع معظم تقلید نیز همیشه تلاش خود را در این زمینه مصروف داشته و دارند.

🔹 اما جای یک مطالبه همچنان باقی است. این که همیشه انتظار داشته باشیم تنها رهبری و مراجع بر حمایت‌های خود اضافه کنند و مسؤولین حوزوی برنامه‌ی بایسته یا پیگیری شایسته‌ای در راستای حل معضلات معیشتی طلاب نداشته باشند، جای نگرانی دارد.

🔹 تنها یک مورد از گزینه‌های رفع مشکلات معیشتی، موضوع مهم احیای موقوفات حوزوی است. اما شورای عالی آیا گزارشی تابحال در این زمینه ارائه داده است؟ 

یا صرفا تنها گزینه‌ی رفع و رجوع مشکلات معیشتی را در «شهریه مراجع» می‌بینند؟!

♨️ احیای موقوفات به شدت محتاج برنامه، مدیریت قوی و جسارت مطالبه در احقاق حقوق از دست‌رفته‌ی حوزویان است.

❇️ امروز طلاب و آحاد حوزویان از شورای عالی و مدیریت حوزه انتظار دارند حضور فعال، دارای برنامه و عزم راسخ برای پیگیری انواع مشکلات آنها -اعم از معیشتی و تحصیلی و ...- داشته باشند و سال به سال طلاب، ارتقای برنامه‌ها و پیگیری‌ها را در متن حوزه حس کنند.

✅ امیدواریم سال جدید، سال توفیقات بسیار برای فعالیت هرچه بهتر مسؤولین حوزوی باشد.

  • صادقی

👤 آیت‌الله اعرافی درجمع طلاب سمنان

🔸 ۴۵۰۰ نفر از طلاب جذب آموزش پرورش شده‌اند که ۶۰ درصد آنها از طلاب خواهر هستند.

🔹 کسی که طعم تاریخ نورانی حوزه‌های علمیه را بچشد هم به آن افتخار می‌کند و هم در آن نقطه نمی‌ماند؛ ما به عنوان طلبه، مبلغ و کارگزار حوزه وظیفه داریم حوزه را بشناسیم و عرصه‌های نو را فتح کنیم.

🔹 در کنار رشد حوزه‌های علمیه در درون کشور، شاهد درخشش حوزه‌های در سراسر جهان هستیم و ادامه این رسالت بزرگ بر عهده شما طلاب و اساتید است.

🔹 استعدادهای برتر حوزوی حمایت می‌شوند، خبرهای خوشی برای کاهش مشکلات و بهبود معیشت طلاب در راه است.

  • صادقی


📝 موقوفات حوزوی باید در اختیار مرکز مدیریت حوزه‌ها قرار بگیرد

👤 سید محی‌الدین طاهری؛ دبیر جامعه روحانیت شیراز

🔹 از ابتدای تاریخ اسلام، امور موقوفات تحت مدیریت فقها و روحانیت بوده است. در وقف نامه‌های سابق نیز اگر نگاه کنیم غالب آنان با نظارت علما نوشته شده است.

🔹 #موقوفات_حوزوی باید مدیریت شود، اگر اختیارات موقوفات در اختیار مرکز مدیریت حوزه‌ها باشد، می تواند فعالیت‌های خوبی شکل گیرد.

❓چرا باید اموالی که مرتبط به حوزه ها است، به دست آنان نرسد؟ این کمیته عالی موقوفات و منابع پایدار است، حوزه باید منابع پایدار داشته باشد، امکاناتی باید در زمینه های مختلف در اختیار حوزه گذاشته شود.

🔹 اداره منابع طبیعی و کشاورزی زمین هایی را در اختیار حوزه قرار دهد، اینچنین نباشد که در جریان معیشت طلاب از مشکلات گفته می شود الا معیشت طلاب، محروم ترین قشر جامعه امروز که بیشترین توهین‌ها را متحمل می‌شوند روحانیت است.

🔹 بیشترین شهدا را روحانیت داشته‌اند، امروز نیز بیشترین خدمات را ارائه می‌دهند، منابع پایدار باید در اختیار حوزه‌ها گذاشته شود، روحانیت از ابتدای تاریخ بر روی پای خود بوده است، و قاطعانه در مقابل دشمنان ایستاده است.


  • صادقی


#یادداشت_مهمان

 زهرا ابراهیمی

 در حوزه‌های علمیه اولویت اصلی با درس‌خواندن است و بحق نیز باید چنین باشد؛ چون حوزه قرار است بستر تربیت طلاب باشد تا آنها را برای ترویج معارف الهی درجامعه مهیا سازد. لذا طلبه را هرگز نمی‌توان جدا از علم‌آموزی تصور کرد. روح طلبه به طلب علم گره می‌خورد و تحصیل و کسب علم برایش تعبد محسوب می‌شود.

 اگرچه در علوم و معارف الهی طلبه به خوبی درمی‌یابد که رزاق حقیقی خداوند است و قناعت را نیز با زهد عجین می‌نماید؛ اما دغدغه‌ی معیشت باز هم بخشی اجتناب‌ناپذیر از زندگی طلاب است. گاهی فشارهای اقتصادی به حدی زندگی یک طلبه را تحت تأثیر قرار می‌دهد که ناخواسته اولویت‌ها برای او تغییرمی‌کند و کسب معاش، جای خود را به درس می‌دهد!! این چالش، طلبه را سر دو راهی قرار می‌دهد: طلبه یا باید در کنار درس به کاری نیز مشغول گردد و یا قید درس را زده و به همان میزانی که خوانده اکتفاء نماید و وارد بازار کار شود.

 درست است که طلبه خودش در مسیر علم‌آموزی قدم نهاده است و از همان ابتدا به سختی راه واقف بوده است، اما طبیعتا درس‌خواندن نیازمند تمرکز و آرامش فکر است و اگر دغدغه‌ی بحران معیشت حل نشود، ذهن و فکر هم آمادگی لازم برای کسب علوم را نخواهد داشت.

 از طرفی برخی به شدت معتقدند تنها، پرداختن به تدریس، تبلیغ و تحقیق و پژوهش از وظایف یک طلبه است و طلاب نباید به اموری غیر ازاین رو آورند. این تفکر باعث می‌شود که اینگونه افراد نسبت به طلابی که در کنار درس کار می‌کنند، معترض بوده و رفتار آنها را دور از شأن طلبگی قلمداد نمایند. از سوی دیگر، همه طلاب شغل پاره‌وقت آخوندی -در راستای تبلیغ و تدریس و تحقیق- که مکفی حداقلیات معیشت باشد سراغ ندارند.

 طولانی بودن دوره‌های عمومی دروس حوزوی باعث می‌شود که طلاب، تازه بعد از سال ها درس بتوانند وارد مباحث تخصصی شوند و در این مدت نیزمهارتی کسب نکنند و ندانند که دقیقا چه آینده ای در انتظارشان است.

 لذا امروز به شدت جای خالی یک برنامه مدون در حوزه احساس می‌شود. برنامه‌ای که ازهمان سالهای ابتدایی ورود به حوزه در کنار دروس عمومی، تخصص محوری را نیز پیاده سازد و همسو با نیاز جامعه، طلبه اهل علم و اهل مهارت تربیت نماید تا ازاین طریق هم به طلاب و هم به جامعه خدمت نماید.

 آموزه‌های اسلام بسیار گسترده است و تمام جوانب زندگی فردی و اجتماعی انسان را در بر می‌گیرند، لذا علوم دینی پتانسیل لازم برای ورود به فضاهای متعدد اجتماعی را دارد. اما متاسفانه حوزه علمیه هم به مهارت‌آموزی و آموزش علوم کاربردی لازم برای حضور طلاب در نهادهای مختلف کمتر توجه کرده و هم پیگیر حضور طلاب در برخی از فضاهای اجتماعی نبوده است. فضاهایی همچون آموزش و پرورش، بیمارستان‌ها، زندان‌ها، بهزیستی ها، نهادهای مربوط به امور مددکاری، فعالیتهای اجتماعی حتی کانون‌های ترک اعتیاد، مراکز مشاوره‌ای، و ده‌ها و صدها فضای دیگر که می‌تواند از حضور طلاب مهارت دیده در حوزه بهره ببرد.

 امروزه جامعه بیش از پیش نیازمند در صحنه بودن طلاب است. حوزه علمیه باید با ایجاد فضای مهارت‌آموزی و تربیت طلبه برای فضاهای مشخص، کارآمدی و تأثیرگذاری طلاب را در جامعه بالا ببرد. ناگفته نماند که حیات علمی طلبه به حیات اجتماعی او گره خورده است و تفکیک بین این دو مسأله طلبه را به حالت احتضار خواهد کشاند.

  • صادقی

 بلاتکلیفی شهرک مهدیه
 ناصر میرزایی

 از ابتدای ورود آیت‌الله اعرافی به عرصه مدیریت حوزه علمیه یکی از اتفاقات خوبی که توسط ایشان پیگیری و دنبال شد بحث اخراج ساکنین غیر مجاز شهرک مهدیه بود. شاید رقمی بالغ بر ۹۰۰ واحد مسکونی از خانه‌های شهرک مهدیه در آن زمان، ساکنین غیر مجاز بودند!! افرادی که بعضا بالای ۲۰ سال از سکونتشان در مهدیه می‌گذشت؛ یعنی دقیقا بیش از ۴ برابر زمان قانونی. با زحمات آیت‌الله اعرافی و مجموعه مدیریت شهرک مهدیه تعداد قابل توجهی از این افراد اخراج شدند.

 اما سوالات زیادی هنوز مطرح است که در وهله اول متوجه مدیر شهرک مهدیه «مهندس عرب» است. آیا هنوز طرح اخراج ساکنین غیر مجاز دنبال می‌شود؟! آیا حواسمان هست در این وانفسای گرانی‌های افسارگسیخته اجاره‌بها در قم، چه تعداد از طلاب نخبه و درس‌خوان و آینده‌دار دارند با مصائب نداشتن اجاره‌بها دست و پنجه نرم می‌کنند و چه تعداد در اوج علم‌آموزی مجبور به رها کردن قم و بازگشت و به شهر و دیار خود هستند؟!

براستی چرا در شهرک مهدیه باید هنوز ساکن غیر مجاز داشته باشیم؟! چرا برخی هنوز از دهه ۸۰ در مهدیه ساکن هستند؟! یکی دیگر از مسائلی که واقعا برای نگارنده سؤال است این است آیا در شهرک مهدیه هم پدیده #نورچشمی داریم؟ هستند افرادی که با «توصیه» ساکن

شوند یا با «توصیه» بیش از حد مجاز بخواهند بمانند؟! اصلا نماز و روزه‌ی افرادی که ساکن غیر مجاز هستند صحیح است؟! چرا برخی ساکنین مهدیه ماشین ۲۰۰ میلیونی دارند؟ واقعا این افراد، مستحق سکونت در مهدیه هستند؟ چرا برخی که در شهرستان یا همین قم و پردیسان خانه دارند باید ساکن مهدیه باشند؟ اطلاعات شما ناقص است یا مشکل جای دیگری است؟! امروز اگر در شهرک مهدیه حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ ساکن غیر مجاز داشته باشیم و اضافه بر این حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ واحد مسکونی خالی از سکنه هم داشته باشیم یعنی حدود ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ طلبه و خانواده طلبه‌ای که لیاقت سکونت در شهرک مهدیه را دارند از این نعمت محروم شده‌اند و گرفتار هزار و یک درگیری ذهنی و خانوادگی هستند برای پیدا کردن خانه و فراهم کردن رهن و اجاره.

 جناب مهندس عرب! شاید متن این نوشتار اندکی گزنده باشد؛ اما یقین بدانید دلسوزانه است. در زمان مدیریت آیت‌الله اعرافی و تیم مدیریت فعلی شهرک مهدیه اتفاقات خوبی شروع شده بود که همه طلاب را متوقع کرده تا کار به نحو احسن و کامل انجام شود؛ نه موسمی و فصلی.

〰️〰️〰️〰️〰️〰️
 بیشتر بخوانید:

پرونده مناهج درباره شهرک مهدیه
https://eitaa.com/manahejj/2361

  • صادقی

در پی ابراز نگرانی حضرت آیت‌الله مکارم شیرازی از برخی کاستی‌های معیشتی و مسکن طلاب و درمان آنان، حجت الاسلام و المسلمین ربانی توضیحاتی در این باره ارائه کرد.

مشروح گزارش:
 rasanews.ir/002l9Y

〰️〰️〰️〰️〰️
📌 بیشتر بخوانید:

https://eitaa.com/manahejj/2926
〰️〰️〰️〰️〰️

  • صادقی

 مطالبات مجمع نمایندگان طلاب از شورای عالی

 شورای عالی حوزه مشکل منازل نیازمند تعمیر در شهرک مهدیه را حل نماید

 معیشت طلاب نیازمند پیگیری بیشتر است

 از ظرفیت مجامع استانی مجمع نمایندگان طلاب استفاده شود

 دو نفر از نمایندگان طلاب در شورای عالی حوزه حضور داشته باشند

 نیازمند احیاء موقوفات حوزوی هستیم طرح ارتقاء مجمع نمایندگان طلاب مورد توجه قرار گیرد

 سخنان کامل اعضای هیأت رئیسه مجمع نمایندگان طلاب را اینجا (http://mntqom.com/?p=9771) مطالعه نمایید.

〰️〰️〰️〰️〰️

  • صادقی

 بیانات آیت‌الله‌العظمی مکارم در دیدار با آیت‌الله اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه

 #معیشت از مشکلات اولیه طلاب است که باید دربارۀ آن تدبیری اندیشید و از هر مسیر ممکن این مسأله تقویت و حل گردد، البته ما به نوبۀ خود شهریه طلاب را افزایش داده‌ایم.

مسائل #درمانی و بیمه‌ای نیز از دیگر مشکلات طلاب است که باید پیگیری شود تا به شرائط مطلوبی برسد، اینکه در برخی موارد گفته می شود طلبه تمام هزینه های بیمارستان را بپردازد و بعد از #مرکز_خدمات مطالبه کند، این مناسب نیست، چرا که ممکن است توان پرداخت هزینه ها را نداشته باشد.

 باید طرحی در مورد مشکل #مسکن طلاب تنظیم گردد تا این مشکل نیز به مرور برطرف شود.

 گفتنی است در ابتدای این دیدار آیت‌الله اعرافی گزارشی درباره آخرین وضعیت حوزه‌های علمیه، مسأله مسکن، معیشت و دغدغه‌های اقتصادی که دامن‌گیر حوزویان شده بیان کردند.

  • صادقی

 

گزارش میدانی

شهریه کمتر از یک میلیون و اجاره‌ی بیش از....

 خبرگزاری رسا

  • صادقی