مناهج

مناهج
نگرش ها و دغدغه های حوزه و روحانیت

۱۵ مطلب با موضوع «علمی» ثبت شده است

📝 دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران


🔸 ثبت‌نام جهت دریافت بن اعتباری خرید کتاب برای اعضای هیئت علمی، طلاب و دانشجویان سراسر کشور در دومین نمایشگاه مجازی کتاب تهران از امروز چهارشنبه، ۲۲ دی‌ماه، آغاز می‌شود.

🔹 اعضای هیئت علمی، طلاب و دانشجویان سراسر کشور می‌توانند از روز چهارشنبه (بیست‌ودوم دی‌ماه ۱۴۰۰) برای دریافت بن خرید کتاب به آدرس https://bon.tibf.ir مراجعه کرده و ثبت‌نام کنند.

  • صادقی


🎥 جلسه نخبگان با حجت‌الاسلام عماد مسؤول مرکز نخبگان حوزه

👤 اسلامی فر با بیان این که ملاک نخبگی، گرفتن نمره بالا در امتحان شفاهی نیست، خطاب به حجت‌الاسلام عماد گفت: نخبگان، شناخته‌شده نیستند.

🔻 جزیره‌ای عمل کردن مراکز مربوط به نخبگان
🔻 نقص سامانه نخبگان


  • صادقی

👤 حجت الاسلام قنواتی مدیر مدرسه علمیه معصومیه در گفت‌وگو با رسا:


🔹 اگر به دور از محافظه کاری و صریح و شفاف به مسأله بپردازم باید بگویم خروجی و برآیند مجموعه های حمایت از نخبگان حوزوی را کمتر از حد انتظار دیده ام

♨️ به این معنا که سه مرکز نخبگانی داریم اما متاسفانه در شناسایی، رصد و ساماندهی نخبگان، هدایت و ارتقاء سطح نقش آفرینی و حمایت هدفمند از آن‌ها، هماهنگی لازم و مطلوبی بین نهادهای مختلف صورت نمی‌گیرد و بعضا شاهد کم توجهی در رصد و شناسایی استعداد های بالقوه و جوان و صیانت و حمایت هدفمند از این سرمایه های عظیم در حوزه هستیم.

  • صادقی

📝 نظام مسائلی که امروز پیش روی ما است را بحث کنید

👤آیت الله رئیسی


🔸 ما صدها مرکز پژوهشی در حوزۂ علمیه ی قم و کشور داریم‌.

🔹 این مراکز پژوهشی که فرهیختگان بسیاری، پژوهشگران و محققان ارجمندی در اینجا فعالیت می کنند، نظام مسائلی که امروز پیش روی ما است به صورت مسئله محوری تمام این مسائل را بحث کنند؛
راه کارهای برون رفت از مشکل را پیشنهاد کنند؛ مبتنی بر مبانی.

  • صادقی
تصاویر/ نشست بایسته های آموزشی حوزه از نگاه مراجع تقلید

نشست علمی«تبیین و بررسی مطالبات مراجع عظام تقلید از حوزه های علمیه در مورد بایسته های آموزشی» با حضور نمایندگان بیوت، به همت مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه های علمیه در این مرکز برگزار شد.

به گزارش خبرنگار حوزه، نشستی علمی با موضوع «تبیین و بررسی مطالبات مراجع عظام تقلید از حوزه های علمیه در مورد بایسته های آموزشی» امروز در مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه های علمیه با حضور و مشارکت نمایندگان شش مرجع تقلید، آیات عظام : مکارم شیرازی، نوری همدانی، جوادی آملی و سبحانی برگزار شد در این جلسه نمایندگان مراجع تقلید، حضرات آیات مکارم و سبحانی به صورت حضوری و جوادی آملی به صورت آنلاین مباحث شان را ارائه نمودند و نمایندگان دفتر آیات عظام صافی گلپایگانی و مظاهری به صورت مکتوب مباحث شان را ارائه خواهند داد.

آیت الله العظمی مکارم معتقدند که باید جلوتر از زمان خودمان حرکت کنیم

حجت الاسلام وحید علیان نژاد به نمایندگی از دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی در نشست علمی گفت: حضرت آیت الله مکارم شیرازی معتقدند که دنیای امروز دنیای پژوهش بوده و اگر امروز حوزه به بازتولید و پژوهش های جدید دست نزند روند پیشرفت متوقف می شود.

  • علی مهدوی

پاسخ به یادداشت خطر اشاعه فقه داعشی

مجید رجبی معاون پژوهش پژوهشگاه فقه نظام

جریان‌های سکولار با ویترین روشنفکران به اصطلاح دینی، در صدد تغییر باورهای دینی و تهی‌کردن گفتمان اسلامی از عناصر هویتی آن هستند تا در نتیجه، شریعتی سازگار در برابر انحرافات تمدنی غرب و ساکت در برابر نظام سلطه ارائه دهند. انکار جنبه‌های قدسی و الهی حکمرانی و تبدیل آن به امری عرفی و غیر شرعی، یکی از اقدامات این جریان است. البته در این مسیر از هرگونه اتهام‌زنی به عالمان وارسته و دانشمندانی که با دقت نظر خود متوجه حرکت التقاطی این دسته از روشنفکران شده و درصدد مواجهه عالمانه با ایشان بر می‌آیند، دریغ نمی‌کنند.

در جدیدترین و شگفت‌انگیزترین این اتهامات، روزنامه جمهوری اسلامی، با برچسب فقه داعشی، فقیهی را که بیشترین مبارزه با تفکر داعش در جهان اسلام داشته، مورد نوازش قرار داده است! در دوره تصدی آیت الله شیخ محسن اراکی بر مجمع تقریب مذاهب اسلامی، تفکر سلفی وهابی به انزوا کشیده شد بگونه‌ای که شیخ الازهر، شیخ محمد الطیب در کنفرانس چچن برای اولین بار در تاریخ اهل سنت اعلام کرد که وهابیت جزء فرق اسلامی نیست. کتاب مناظره علمی ایشان با دکتر محمد مسعری از سران سلفیت عربستان شاهد روشنی بر رویکرد ایشان در مقابله با تفکرات افراطی است.

بهانه برای این یادداشت عوامانه و نسبت ناروا، انتشار بخشهای تقطیع شده‌ای از سخنان استاد اراکی در رابطه با مشروعیت الهی حکومت اسلامی است. مطالبی از قبیل: عدم مشروعیت حاکمیت اگر با اذن خدای متعال و بر اساس معیارهای الهی نباشد و یا اینکه حقیقت شرکت در انتخابات، اطاعت و نصرت ولی فقیه و انتخاب بازوی اجرایی مناسب برای وی است. جالب اینجاست که تأکید بر این مطالب، در فرمایشات امام خمینی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، به فراوانی مشاهده می‌شود. کافی است به کتابهای ولایت فقیه یا کتاب البیع ایشان مراجعه شود. به نمونه‌هایی از بیانات حضرت امام ره اشاره می‌کنم:

  • علی مهدوی

سخنرانی استاد فیاضی در مدرسه علمیه آل یاسین

تاریخ 7 اردیبهشت 1400

تأثیر متقابل فلسفه و اجتهاد فقهی


اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی رسوله محمد و آله الطیبین الطاهرین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.

 

قال الله تبارک و تعالی: «...فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ» (توبه، 122)

خداوند متعال در این آیه مبارکه فرموده است: «وَ ما کانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِرُوا کَافَّةً...». علامه طباطبایی فرموده است: «جمله اول، خبر است در مقام انشا»؛ چون قبل و بعد این آیه راجع به جهاد است. ظاهر جمله نیز همین است که علامه فرمود. تأکید جمله خبریه در مقام انشا بیشتر است. اگر بخواهیم ترجمه آزاد کنیم، معنای آیه چنین می‌شود: «مؤمنان هرگز حق ندارند که همه برای جبهه بسیج شوند». یعنی حرام مؤکد است که همه بخواهند به جبهه بروند.

این مطلب به‌رغم آن است که در نهج‌البلاغه آمده: «إِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ فَتَحَهُ اللَّهُ [لخاصة] أَوْلِیَائِه‏»؛ جهاد دری از در‌های بهشت است که خدا برای نخبگان و اولیای خاص خود و نورچشمی‌های خودش قرار داده است. همچنین در روایت آمده است: «فَوْقَ کُلِّ بِرٍّ بِرٌّ حَتَّى یُقْتَلَ الرَّجُلُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ [عَزَّ وَ جَلَّ فَإِذَا قُتِلَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ] فَلَیْسَ فَوْقَهُ بِرٌّ» و با وجود این، تحریم مؤکد شده است که مؤمنان همه با هم به جبهه بروند؛ چون جبهه‌ای مهم‌تر از جبهه نظامی وجود دارد و آن جبهه فرهنگی و عقیدتی است. طبق روایتی که از امام عسکریj نقل شده است، جهاد کسانی که در این جبهه هستند، هزاران‌هزار برابر جهاد افرادی که در جبهه نظامی تلاش می‌کنند، ارزش دارد.

«لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ» بیان می‌کند کسی که می‌خواهد در این جبهه بجنگد، به آموزش نیاز دارد؛ چنان‌که در آن جبهه آموزش لازم است. تفقه در دین، یعنی عالم دین شدن. دین سه بخش دارد: عقاید، اخلاق و احکام. تمام کسانی که در این بخشهای سه‌گانه تلاش می‌کنند، مشمول مضمون این آیه مبارکه یعنی تفقه در دین هستند.

در خصوص احکام، همه ما می‌دانیم که نمی‌شود بدون مقدمه وارد آن شد و استنباط کرد. در بحث اجتهاد فرموده‌اند که یکی از مقدماتش علم اصول است. علم اصول در حقیقت قواعدی را به ما یاد می‌دهد که با آن می‌توانیم استنباط کنیم و‌ حق استنباط را به دست می‌آوریم.

اگر کسی این راه را طی نکرده باشد و حرف بزند، مخاطب این آیه می‌شود: «وَ لا تَقْفُ ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْم» (اسراء، 36)؛ از چیزی که نمی‌دانی حرف نزن. در روایتی صحیحه از کافی شریف نیز آمده است: «مَنْ أَفْتَى النَّاسَ بِغَیْرِ عِلْمٍ لَعَنَتْهُ مَلَائِکَةُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ». تمام ملائکه آسمان و زمین کسی را که می‌گوید: «پیغمبر را هم می‌شود نقد کرد»، لعن می‌کنند؛ چون ندانسته حرف می‌زند.

  • علی مهدوی

رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس:

نشست مرکز تحقیقات مجلس شورای اسلامی

حوزه/ حجت الاسلام والمسلمین رجایی نیا ظرفیت های پژوهشی حوزه های علمیه در عرصه علوم انسانی را بسیار ارزشمند توصیف کرد و گفت: حوزه های علمیه و مراکز علمی وابسته به آن در موضوعات مختلف متناسب با نیازهای روز کشور در حال پژوهش می باشند، که خروجی این تحقیقات می تواند در برخی عرصه ها، دستاوردهای مثبتی برای کشور بویژه برای قانونگذاری به همراه داشته باشد.

به گزارش خبرنگارخبرگزاری حوزه،حجت الاسلام والمسلمین رجایی نیا در نشست مشترک مرکز با حجت الاسلام والمسلمین  فلاحی سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: مرکز تحقیقات اسلامی مجلس به عنوان پل ارتباطی میان مراکز علمی و پژوهشی حوزوی با مجلس شورای اسلامی این آمادگی دارد که خروجی این نهادهای پژوهشی را در اختیار نظام تقنین قرار دهد.

وی با اشاره به اینکه حوزه های علمیه بازوی علمی، آموزشی و پژوهشی کشور هستند، گفت:  در حالی که حوزه های علمیه و نهادهای پژوهشی وابسته به آن در  عرصه های مختلف آموزشی، پژوهشی، تربیتی، فرهنگی و تبلیغی فعال بوده و خدمات زیادی به نظام اسلامی ارائه می دهند، ولی متاسفانه تنها جنبه تبلیغی آن در رسانه ها و فضای مجازی پررنگ می شود، به همین دلیل، در فصل بودجه، از طرف برخی افراد ناآگاه و دشمنان، هجمه هایی متوجه نهادهای حوزوی می شود.

  • علی مهدوی

آیت الله علوی بروجردی از اساتید حوزه علمیه قم در گفت وگویی مطالبی پیرامون اقتصاد اسلامی مطرح کرده بود که واکنش هایی در حوزه علمیه داشت که از جمله حجت الاسلام والمسلمین خسروپناه از اساتید حوزه علمیه قم بود که سخنان استاد علوی بروجردی را رد و از وی درخواست گفت وگو و مناظره علمی نموده بود که در چند روز اخیر این گفت و گوی علمی بین این دو استاد حوزه برگزار گردید که مشروح آن را در ادامه می بینید:

  • علی مهدوی

هیچ زمانی برای آموختن دیر نیست و انسان در معرض خطا است و ممکن است اشتباه کند. وقتی این را فهمید، باید از حرفش برگردد و نقد لازمهٔ بحث است.

آیت الله علوی بروجردی از اساتید حوزه علمیه قم در گفت وگویی، مطالبی پیرامون اقتصاد اسلامی مطرح کرده بود که واکنش هایی در حوزه علمیه داشت که از جمله حجت الاسلام والمسلمین خسروپناه  از اساتید حوزه علمیه قم بود که سخنان استاد علوی بروجردی را ردّ و از وی درخواست گفت وگو و مناظره علمی نمود، که در چند روز اخیر این گفت و گوی علمی بین این دو استاد حوزه برگزار گردید که مشروح آن را در ادامه می خوانید:

مجری:

بسم الله الرحمن الرحیم

با استعانت از ذات أحدیت و تبریک ایام باسعادت ولادت امیرالمؤمنین(ع)، این توفیق را داریم که در این ایام باسعادت، در محضر دو تن از بزرگواران حوزه، گفتگو و بحث علمی داشته باشیم. امروز در محضر حضرت آیت‌الله علوی بروجردی، و همچنین در محضر جناب استاد بزرگوار حاج‌آقای خسروپناه هستیم. من عذر می‌خواهم که در اینجا نشسته‌ام؛ اقتضای فیلمبرداری همین بود و همچنین قرار بود که بحث و گفتگوی خیلی صمیمی باشد. چینش هم به خاطر فیلمبرداری است. ان‌شاءالله که بتوانیم از محضر شما بزرگواران استفاده کنیم.

بروجردی: أحسنتم. جزاکم‌الله‌خیراً. ما هم عرض سلام و عرض ادب خدمت حضرت آقای خسروپناه و شما و همه عزیزان داریم و امیدواریم که ان‌شاءالله همانطور که عرض کردیم، گفتگو برای ما در حوزه یک اساس است و ما جز کلام خدا، وحی و آنچه که ثَبَتَ حُجیَّتُه از ناحیه معصومین، هیچ چیز دیگری را جزئی از ثوابت نمی‌دانیم و قابل بحث و نِقاش است. هر نوع مباحثه و مجادله در این امور به کمال علمی حوزه کمک می‌کند. در حوزه این رویه ما بوده است، و هیچوقت نباید به این رویه خدشه‌ای وارد شود.

خسروپناه: أعوذ بالله من الشیطان الرجیم. بسم الله الرحمن الرحیم. الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی رسول الله و آله الطیّبین الطاهرین المعصومین، لا سیّما حجة بن الحسن العسکری أرواحنا لتراب مقدمه الفداء. بنده هم عرض سلام و ادب دارم خدمت همه عزیزان حاضر در جلسه، مخصوصاً حاج‌آقای علوی بروجردی که خدا توفیق داد در این ایام مبارک در این مکان قدسی [باشیم] که زمانی آیت‌الله العظمی حائری یزدی و آیت‌الله العظمی بروجردی حضور داشته‌اند و انفاس قدسیّه‌ای با خدا در این مکان راز و نیاز داشته‌اند، و هم [اینکه] امروز روز ولادت امام جواد الأئمه بود، طبق هیأت دقیق، و هم در آستانه سیزدهم رجب هستیم. میلاد باسعادت امیرالمؤمنین مولی‌الموحدین را تبریک عرض می‌کنم و خدا را برای توفیق شرکت در این جلسه شاکرم و [امیدوارم] گفتگوی علمی و صمیمی‌ای داشته باشیم.

مجری: موضوعی که بزرگواران فرصت دادند تا در خدمت ایشان باشیم، اقتصاد اسلامی است. در مهرماه امسال (۱۳۹۹) گفتگو و بیاناتی از حضرت آیت‌الله علوی بروجردی منتشر شد، پیرامون بحث اقتصاد اسلامی، واکنش‌های مختلفی صورت گرفت و نظرات مختلفی مطرح شد، به‌ویژه حاج‌آقای خسروپناه که تأکید داشتند که این موضوع مهمی است و لازم است تا در این زمینه گفتگویی صورت بگیرد. با توجه به اینکه این مبحث از سوی حاج‌آقای بروجردی مطرح شده بود، ما در ابتدا از ایشان می‌خواهیم تا مجدداً مروری داشته باشند بر نظرات‌شان که بیان فرموده بودند و احیاناً ممکن بود که به‌صورت کامل مطرح نشده باشد، یا اینکه بحث‌های تکمیلی‌شان را بفرمایند تا بعد از آن از محضر استاد خسروپناه استفاده کنیم.

بروجردی: بسم الله الرحمن الرحیم. چیزی که [آن را] به‌عنوان شریعت و دین اسم می‌گذاریم، مجموعه‌ای است از اعتقادیات، فقه، احکام و اخلاقیات. این مجموعه را داریم. در بحث اعتقادات، مباحث کلامی است. آنچه که ما الان با آن سروکار داریم فقه است. فقه ما مجموعه احکام است و شیعه یکی از غنی‌ترین فقه‌ها را دارد؛ چرا که ما از یک میراث بسیار غنی روایی برخورداریم. در روایاتی که داریم. چون می‌دانیم موضوع فقه عمل مکلّف است، فعل مکلّف، بایدها و نبایدها، و در روایات فقهی، ائمه پیرامون این بایدها و نبایدها مطالبی را عنوان فرموده‌اند، و توجه داشته باشیم که حکم همیشه روی موضوع می‌آید، موضوع باید محقَّق باشد تا حکم روی آن بیابد.

  • علی مهدوی