پادکست تاریخ تمدن انسان – قسمت ۵ | شناخت شیطان: مانع یا موتور پیشرفت؟
آنچه خواهید شنید:
مقدمه
در مطالعه تاریخ تمدنها، همیشه پای یک نیروی مخالف در میان است. اما «شیطان» در معادله پیشرفت انسان دقیقاً چه جایگاهی دارد؟
آیا او صرفاً یک مانع بازدارنده است، یا وجود یک «دشمن هوشمند» باعث شده تا انسان برای بقا و پیشرفت، ظرفیتهای پنهان خود را فعال کند؟
در پنجمین قسمت از پادپخش «تاریخ تمدن انسان»، رادیو مناهج، از زاویهای متفاوت به این موجود مرموز نگاه میکند. نگاهی که از وسوسههای فردی فراتر رفته و به مهندسی تمدنهای شیطانی میرسد.
📻 در این قسمت به چه پرسشهایی پاسخ میدهیم؟
۱. پارادوکس پیشرفت: شیطان؛ سد یا سکو؟
یکی از چالشبرانگیزترین مباحث این اپیزود، بررسی دوگانه نقش شیطان است. با شنیدن این بخش، دیدگاه شما نسبت به فلسفه وجودی شرور و موانع در مسیر رشد انسان تغییر خواهد کرد.برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.
۲. از نفوذ فردی تا تسلط سیستمی
شیطان همیشه در گوش افراد نجوا نمیکند؛ گاهی او سیستم میسازد!
ابزارهای دقیق تسلط شیطان بر ذهن و اراده انسان چیست؟
چگونه یک جامعه به طور سیستمی و ساختاری تحت ولایت شیطان قرار میگیرد؟
برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.
۳. آناتومی تاریکی: ۶ ویژگی تمدن شیطانی
تمدنهایی که بر پایه اندیشههای شیطانی بنا شدهاند، چه مختصاتی دارند؟ در این بخش، ۶ شاخصه اصلی و کثیف این تمدنها را برمیشمارد تا بتوانیم ردپای آنها را در دنیای امروز شناسایی کنیم.
۴. تلنگر اخلاقی: بر باد رفتن خوبیها
گاهی سالها تلاش برای ساختن یک شخصیت یا تمدن، تنها با یک جمله نسنجیده فرو میریزد. این بخش، هشداری جدی برای مراقبت از دستاوردهاست.برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.
اسناد خط به خط این قسمت:
در رادیو مناهج، ما متعهد به ارائه محتوای مستند هستیم. اسناد خطبهخط و منابع استفاده شده در این اپیزود را میتوانید در ادامه مشاهده کنید:
– شیطان مثل خون در رگهای بعضی جاری میشود:
قَالَ الصَّادِقُ ع فَأَوَّلُ مَنْ قَاسَ إِبْلِيسُ وَ اسْتَكْبَرَ وَ الِاسْتِكْبَارُ هُوَ أَوَّلُ مَعْصِيَةٍ عُصِيَ اللَّهُ بِهَا- قَالَ فَقَالَ إِبْلِيسُ يَا رَبِّ اعْفُنِي مِنَ السُّجُودِ لِآدَمَ ع وَ أَنَا أَعْبُدُكَ عِبَادَةً لَمْ يَعْبُدْكَهَا مَلَكٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِيٌّ مُرْسَلٌ- قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لَا حَاجَةَ لِي إِلَى عِبَادَتِكَ- إِنَّمَا أُرِيدُ أَنْ أُعْبَدَ مِنْ حَيْثُ أُرِيدُ لَا مِنْ حَيْثُ تُرِيدُ- فَأَبَى أَنْ يَسْجُدَ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى «فَاخْرُجْ مِنْها فَإِنَّكَ رَجِيمٌ وَ إِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِي إِلى يَوْمِ الدِّينِ» فَقَالَ إِبْلِيسُ يَا رَبِّ كَيْفَ
وَ أَنْتَ الْعَدْلُ الَّذِي لَا تَجُورُ- فَثَوَابُ عَمَلِي بَطَلَ قَالَ لَا-
وَ لَكِنِ اسْأَلْ مِنْ أَمْرِ الدُّنْيَا مَا شِئْتَ ثَوَاباً لِعَمَلِكَ فَأَعْطَيْتُكَ-
فَأَوَّلُ مَا سَأَلَ الْبَقَاءَ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ- فَقَالَ اللَّهُ قَدْ أَعْطَيْتُكَ قَالَ سَلِّطْنِي عَلَى وُلْدِ آدَمَ قَالَ قَدْ سَلَّطْتُكَ- قَالَ أَجْرِنِي مِنْهُمْ مَجْرَى الدَّمِ فِي الْعُرُوقِ قَالَ قَدْ أَجْرَيْتُكَ- قَالَ وَ لَا يَلِدُ لَهُمْ وَلَدٌ إِلَّا وَ يَلِدُ لِي اثْنَانِ
قَالَ وَ أَرَاهُمْ وَ لَا يَرَوْنِي- وَ أَتَصَوَّرُ لَهُمْ فِي كُلِّ صُورَةٍ شِئْتُ فَقَالَ قَدْ أَعْطَيْتُكَ- قَالَ يَا رَبِّ زِدْنِي- قَالَ قَدْ جَعَلْتُ لَكَ فِي صُدُورِهِمْ أَوْطَاناً قَالَ رَبِّ حَسْبِي- فَقَالَ إِبْلِيسُ عِنْدَ ذَلِكَ «فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ وَ عَنْ أَيْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمائِلِهِمْ- وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ»
قَالَ وَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ جَمِيلٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَمَّا أَعْطَى اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى إِبْلِيسَ مَا أَعْطَاهُ مِنَ الْقُوَّةِ- قَالَ آدَمُ يَا رَبِّ سَلَّطْتَهُ عَلَى وُلْدِي- وَ أَجْرَيْتَهُ مَجْرَى الدَّمِ فِي الْعُرُوقِ وَ أَعْطَيْتَهُ مَا أَعْطَيْتَهُ- فَمَا لِي وَ لِوُلْدِي فَقَالَ لَكَ وَ لِوُلْدِكَ السَّيِّئَةُ بِوَاحِدَةٍ وَ الْحَسَنَةُ بِعَشَرَةِ أَمْثَالِهَا- قَالَ يَا رَبِّ زِدْنِي قَالَ التَّوْبَةُ مَبْسُوطَةٌ إِلَى حِينِ يَبْلُغُ النَّفْسُ الْحُلْقُومَ- فَقَالَ يَا رَبِّ زِدْنِي قَالَ أَغْفِرُ وَ لَا أُبَالِي قَالَ حَسْبِي (قمى، على بن ابراهيم، تفسير القمي – قم، چاپ: سوم، 1404ق. ج1 ؛ ص42)
– شیطان در سینه بعضی تخم گذاری میکند و با چشم آنان میبیند:
اتَّخَذُوا الشَّيْطَانَ لِأَمْرِهِمْ مِلَاكاً وَ اتَّخَذَهُمْ لَهُ أَشْرَاكاً، فَبَاضَ وَ فَرَّخَ فِي صُدُورِهِمْ وَ دَبَّ وَ دَرَجَ فِي حُجُورِهِمْ، فَنَظَرَ بِأَعْيُنِهِمْ وَ نَطَقَ بِأَلْسِنَتِهِمْ، فَرَكِبَ بِهِمُ الزَّلَلَ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الْخَطَلَ فِعْلَ مَنْ قَدْ شَرِكَهُ الشَّيْطَانُ فِي سُلْطَانِهِ وَ نَطَقَ بِالْبَاطِلِ عَلَى لِسَانِه. (خطبه 7 نهج البلاغه: و من خطبة له (علیه السلام) يذمّ فيها أتباع الشيطان)
شناخت پيروان شيطان:
منحرفان، شيطان را معيار كار خود گرفتند، و شيطان نيز آنها را دام خود قرار داد و در دل هاى آنان تخم گذارد، و جوجه هاى خود را در دامانشان پرورش داد. با چشم هاى آنان مى نگريست و با زبان هاى آنان سخن مى گفت. پس با يارى آنها بر مركب گمراهى سوار شد و كردارهاى زشت را در نظرشان زيبا جلوه داد، مانند رفتار كسى كه نشان مى داد در حكومت شيطان شريك است و با زبان شيطان، سخن باطل مى گويد. ( ترجمه خطبه7 نهج البلاغه، دشتی)
– علامه طباطبایی: کل تجهیزات شیطان نسبت به ما و میدان عمل او دو چیز بیشتر نیست: ادراکات و احساسات:
همه اين آيات بطورى كه ملاحظه مىكنيد دلالت دارد بر اينكه ميدان عمل تاخت و تاز شيطان همانا ادراك انسانى، و ابزار كار او عواطف و احساسات بشرى است. و به شهادت آيه” الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ”اوهام كاذب و افكار باطل را شيطان در نفس انسان القا مىكند. (ترجمه تفسير الميزان، ج8، ص: 47)
روایت مهم امام صادق علیه السلام به نقل از جمیل درباره زنی که به شوهرش میگوید هیچ خیری از تو ندیدم این باعث نابودی اعمالش میگردد!
قائل : امام صادق (علیه السلام)
وَ رَوَى جَمِيلُ بْنُ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ أَنَّهُ قَالَ: «أَيُّمَا اِمْرَأَةٍ قَالَتْ لِزَوْجِهَا مَا رَأَيْتُ قَطُّ مِنْ وَجْهِكَ خَيْراً فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهَا»
(من لا يحضره الفقيه , جلد۳ ص 440 عنوان باب : الجزء الثالث كِتَابُ اَلنِّكَاحِ بَابُ حَقِّ اَلزَّوْجِ عَلَى اَلْمَرْأَةِ)
– آیه 76 سوره نساء: با طاغوت مبارزه کنید، یعنی با تیم شیطان مبارزه کنید:
الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا ﴿٧٦﴾
آنان که ایمان آورده اند، در راه خدا می جنگند؛ و کسانی که کافر شده اند، در راه طاغوت می جنگند. پس شما با یاران شیطان بجنگید، که یقیناً نیرنگ و توطئه شیطان [در برابر اراده خدا و پایداری شما] سست و بی پایه است.
– آیه الکرسی قبل از ایمان به خدا کفر به طاغوت را بیان میکند:
لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿بقره/٢٥٦﴾
در دین، اکراه و اجباری نیست مسلماً راه هدایت از گمراهی روشن و آشکار شده است. پس هر که به طاغوت [که شیطان، بت و هر طغیان گری است] کفر ورزد و به خدا ایمان بیاورد، بی تردید به محکم ترین دستگیره که آن را گسستن نیست، چنگ زده است؛ و خدا شنوا و داناست. (۲۵۶)
– عکس سند دانشگاه براون درباره حدود 5 میلیون کشته (4.7 میلیون کشته) توسط امریکا در خاورمیانه فقط بعد از یازده سپتامبر (لینک سند)
– الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاءِ وَاللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَفَضْلًا وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ (بقره / 268)
شیطان، شما را از تهیدستی و فقر می ترساند، و شما را به کار زشت امر می کند، و خدا شما را از سوی خود وعده آمرزش و فزونی رزق می دهد؛ و خدا بسیار عطا کننده و داناست.
– علامه طباطبایی در المیزان:
و اين يكى از وساوس شيطان است، شيطانى كه دوستان خود را از فقر مىترساند، با اينكه بذل و دادن انفاق در راه خدا و به دست آوردن خشنودى او عينا مانند بذل مال در يك معامله است، كه به قول معروف:” هر چه پول بدهى آش مىخورى”، مالى را هم كه انسان در راه خدا مىدهد در برابر آن، رضاى خدا را مىخرد، پس هم عوض دارد و هم بهره، كه بيانش گذشت.
علاوه بر اينكه آن كسى كه” يغنى و يقنى- آدمى را بىنياز مىكند و فقير مىسازد” خداى سبحان است، نه مال، هم چنان كه قرآن كريم فرمود:” وَ أَنَّهُ هُوَ أَغْنى وَ أَقْنى” «1».
و سخن كوتاه اينكه: خوددارى مردم از انفاق مال طيب از آنجا كه منشا آن ترس از فقر است و اين ترس خطاست، لذا با جمله:” الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ”، خطا بودن آن را تنبيه كرد. (ترجمه تفسير الميزان ج2ص604)
– وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ وَمَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُبِينًا (نساء/119)
– جنایت بزرگ در حق حیواناتی نظیر غاز با غذای جگر چرب غاز! (لینک)
– جنایت عامل نارنجی در ویتنام که سبب کشته شدن و ناقص الخلقه شدن 400هزار نفر شد! (منبع)
– وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً (انعام/112)
– إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كانُوا إِخْوانَ الشَّياطِينِ وَ كانَ الشَّيْطانُ لِرَبِّهِ كَفُوراً (اسراء/27)
– توضیح اسراف و تبذیر توسط آیت الله مکارم شیرازی (منبع)
– آیات مهم درباره انواع اقدامات شیطان:
شیطان دستور به فحشا میدهد و کاری میکند حرف بی خود علیه خدا بزنید:
وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ إِنَّما يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوءِ وَ الْفَحْشاءِ وَ أَنْ تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ
شیطان وعده فقر می دهد و به فحشا دستور می دهد:
الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ وَ مَنْ يَتَّبِعْ خُطُواتِ الشَّيْطانِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ
شیطان می ترساند و با خوف کار خود را جلو می برد:
قال إِنَّما ذلِكُمُ الشَّيْطانُ يُخَوِّفُ أَوْلِياءَهُ فَلا تَخافُوهُمْ وَ خافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
شیطان باعث ریا در انفاق میشود و بعد همنشین شما می شود، دوری از ذکر هم سبب همنشینی شیطان میشود
الزخرف وَ مَنْ يَعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمنِ نُقَيِّضْ لَهُ شَيْطاناً فَهُوَ لَهُ قَرِينٌ
وَ مَنْ يَكُنِ الشَّيْطانُ لَهُ قَرِيناً فَساءَ قَرِيناً
اگر فضل خدا نباشد اکثرا پیرو شیطان می شوید
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطانَ إِلَّا قَلِيلًا
شیطان دشمنی و بغض بین شما ایجاد میکند در مشروب و قمار و باعث میشود خدارا فراموش کنید
المائدة إِنَّما يُرِيدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ
شیطان اهل مجادله است: دشمن اشکار است
و قال وَ إِنَّ الشَّياطِينَ لَيُوحُونَ إِلى أَوْلِيائِهِمْ لِيُجادِلُوكُمْ و قال تعالى وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ
تزئین اعمال بد جزء راههای شیطان
الأنفال وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ وَ قالَ لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ وَ إِنِّي جارٌ لَكُمْ فَلَمَّا تَراءَتِ الْفِئَتانِ نَكَصَ عَلى عَقِبَيْهِ وَ قالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ إِنِّي أَرى ما لا تَرَوْنَ إِنِّي أَخافُ اللَّهَ وَ اللَّهُ شَدِيدُ الْعِقابِ
– نکته مهم تویین بی در کتاب تاریخ خود:
در بخش رشد تمدنها مهمترین عامل رشد یک تمدن ((معارضه)) است! بدون دشمن بدون معارضه یه تمدن هیچ شتاب و پیشرفتی نداره (بررسی تاریخ؛ آرنولد تویین بی؛ ترجمه محمدحسین آریا؛ ج1 ص276)
– سخنان ژنرال شهید حاج قاسم سلیمانی درباره اهمیت تهدید و فرصتی که در دل تهدید هست در خود فرصت نیست:
💎 حمایت از تولید پادپخش تاریخ تمدن
تولید محتوای عمیق تاریخی و تمدنی، نیازمند پژوهشهای گسترده و صرف هزینههای تولید است. برای اینکه این مسیر دانایی ادامه یابد، حامی ما باشید:
💳 شماره کارتها:
6037997750024524
6037997750003585
6037997750016314
پادپخش تاریخ تمدّن انسان – قسمت ۴ – فصل آدم: دشمنی شیطان
کاملترین سیر تاریخ تمدن انسان؛ مبتنی بر اسناد متقن و دقیق
گروه تولید:
-
تهیهکننده و کارگردان
-
مدیر گروه پژوهش
-
سناریو
-
گوینده
-
طراح کاور
-
تدوین صوت
-
تدوین تیزر


سلام واقعا لذت میبرم از پادکستای خوب و سازندتون
سلام و احترام
هر قدر تشکر کنم در مقابل زحمت شما اندکه
بسیار بسیار ممنون از همگی عزیزان
سلام
عالی، عالی،
مبلغی ناقابل جهت کمک هزینه واریز شد ای کاش پادکست تاریخ تمدن ادامه پیدا کند.