• سخنرانی بسیار مهم آیت‌الله خامنه‌ای در جمع رزمندگان که مسائل بسیار مهمی را باز می‌کنند:

… در بسیاری از چیزهایی که شما سؤال کردید از مشکلات، بنده با شما هم‌عقیده هستم؛ حالا نمونه‌هایش را ذکر می‌کنم، منتها من مسئول نیستم. شما تعجب خواهید کرد؛ یکی از کارهای معمولی توی همه قضایای جاری به‌خصوص در مشکلات این است که افراد مسئولیت‌ها را پاس بدهند به هم، آن بگوید به من چه، این بگوید به من چه، آن بگوید به من چه، حمل خواهد شد بر این معنا. نه، من به شما صریحاً روشن عرض می‌کنم شما بچه‌تهرانید مسائل مملکت را بهتر از دیگران می‌دانید، چشم و گوشتان باز است، دارید می‌بینید، می‌فهمید، از نزدیک مسائل را تو دست دارید؛ باید بفهمید این را باید درک کنید بنای بر رد و ایراد و نقل و فلان نباید باشد. نه، این دو مقوله‌ای که شما دارید می‌گویید هیچ‌کدامش به من ارتباط ندارد من مسئولش نیستم یکی مقوله جنگ: «چرا سپاه فلان جا نشد؟ چرا تشکیلات سپاه این‌جوری نشد؟ چرا؟» البته نظراتی دارم من، سؤالاتی برادرها کردند، نظراتم را خواهم گفت لکن دست من نیست، مسئولش هم من نیستم، نه اینکه «حالا» نبودم «حالا» نیستم؛ از اول جنگ تقریباً مگر یک برهه چند ماهه کوتاه در اوایل سال ۶۲ من مسئولیت پیدا کردم؛ چند ماه مسئول همه کارها من بودم، شاید به شش ماه نرسید تا شروع عملیات خیبر، قبل از او به بعد بنده دیگر مسئولیتی نداشتم «سپاه چرا طرح‌هایش را عوض می‌کند؟» خب بله بنده هم این سؤال را دارم، من خودم به برادرهای سپاه بارها این را گفتم. طرح مناطق بزرگ، طرح نمی‌دانم چی‌چی، طرح نواحی، طرح ادغام، طرح عقبه فلان. الان هم این طرح تیپ‌های مستقل البته این طرح، طرح خوبی است [من] اگر درست عمل بشود این طرح، طرح تیپ‌های مستقل طرح خوبی است، طرح گسترش کمی سالمی می‌تواند در سپاه باشد. اما هر دفعه یک طرح عوض می‌کنند، بله بنده هم می‌دانم؛ اما به من ربطی ندارد، بنده به آقای برادران مسئول سپاه در زمینه همین مسائلی که شما از لحاظ سازمانی مشکل دارید، بارها من مکاتبه کردم، یعنی بحث گفتن نیست؛ مکاتبه رسمی، جواب‌های سربالا. و من هم به‌اصطلاح اختیاردار و مافوق آن مسئول نیستم یعنی عوض کردن او، کنار گذاشتن او تمدید او دست من اصلاً نیست؛ به من ربطی ندارد. قضایای جنگ هم که خودتان می‌دانید؛ جنگ، مسئولیتش با من نیست حالا هم نبوده دیروز هم نبوده، عرض کنم که از سال ۶۲ به این طرف، بنده هیچ‌گونه مسئولیتی در جنگ ندارم و اگر شما سؤال کردید اشکالی داشتید، ممکن است بنده آن اشکال شما را در مواردی وارد بدانم، ممکن است در مواردی هم چون خبرهای بیشتری دارم از شما بدانم شما اشتباه می‌کنید در یک سؤالی. اما چه سؤال شما وارد باشد چه وارد نباشد، طرف سؤال، من نیستم. این یک مقوله.

مقوله دوم: مسائل دولتی، این سؤالی که آقای کوثری اخیراً کردند که «چرا سیاست‌های دولت، این نیست؟» خب این مسئولش دولت است نه من، ممکن است بگویید «خب مگر دولت، زیر نظر رئیس‌جمهور نیست؟»، نه؛ جوابش نه است… حالا دیگر بالأخره قانون اساسی را می‌خواهید بیاورید اینجا بخوانید، آنی که من دارم می‌گویم شما این را به‌عنوان یک برادر بزرگ‌تر از خودتان که وارد هم هست تو کارها من هم که دارم این حرف را می‌زنم حرفی نمی‌زنم که آن طرف، منکرش بشوند. این حرف را هم توی نماز جمعه هم می‌شود زد؛ منتها من مصلحت نمی‌دانم توی نماز جمعه این چیزها را بگویم، یا توی ملأ. اما شما یک عده خواصید هم صاحب‌فکرید، صاحب‌نظرید (لااقل بعضی‌هایتان) و هم اینکه تو مسائل صاحب‌اعتقاد هستید، یعنی یک نظری دارید، اعمال نظر می‌کنید. خب برادرهای مسئولی هم هستید، خب باید شما این‌ها را بدانید. نه، مسئولش من نیستم. بنده‌ای که فلان وزیر سه سال است، چهار سال است از نظر من، عملش غلط، موضع‌گیری‌اش در زمینه کاری (نه مسائل سیاسی و خطی آن که خبر پرچ است)، کار، اصلاً کار، کار ملموس، از نظر من غلط، ضعیف، ناقص است و بنده هیچ قادر نیستم که این وزیر را نه فقط برش دارم؛ طبق قانون اساسی من نمی‌توانم وزیر را بردارم؛ باید نخست‌وزیر به من پیشنهاد کند، من قبول کنم؛ من نمی‌توانم به نخست‌وزیر پیشنهاد کنم که بیا این وزیر را برداریم، و اگر نخست‌وزیر صد سال هم به فرض محال، یک نفری را پیشنهاد نکند که عوض کنیم، بنده قادر به کار نیستم. من مجبورم این وزیری را که دارم می‌بینم جلوی چشم خودم که نمی‌تواند کار کند و دارد اشتباه می‌کند و دارد غلط عمل می‌کند، باید تحملش بکنم قبولش کنم. خب بنده چه‌کار می‌توانم بکنم؟ اتفاقاً آن وزیر هم شگرد کار را فهمیده، بنده تا مدتی از همان نفوذی که آقای کوثری می‌گوید – تو نمی‌دانم توی انقلاب چه‌جوری – از همین نفوذ آخوندی خودم مثل آن آقا که بچه آخوند است یک شگردهایی را به کار می‌برد (ما آخوندها یک شگردهایی را داریم در برخورد)، استفاده می‌کردم «آقا شما این کار را بکنید آقا این کار را نکنید اگر این کار را بکنید خب ما اوقاتمان تلخ می‌شود.» خب یک مدتی تا دو، سه سال اوایل ریاست‌جمهوری که این وزرا هنوز تازه‌کار بودند، نمی‌دانستند چی به کجاست، با این‌ها رفتار می‌کردیم. بعد یواش‌یواش وزرا فهمیدند نه، بی‌خودی از ما می‌ترسند! اصلاً نباید بترسند! تنها جایی که رئیس‌جمهور می‌تواند در مورد وزیر، اعمال نفوذ بکند، اولِ پیشنهاد دولت است که وقتی نخست‌وزیر گفت «آقا این وزیر را ما می‌خواهیم به مجلس بدهیم» رئیس‌جمهور بگوید «نه آقا من این وزیر را قبول ندارم»، اینجا آن گلوگاه قدرت رئیس‌جمهور است. آن هم که در دوره دوم ریاست‌جمهوری به‌خاطر مشکلاتی که در باب نخست‌وزیر پیش آمد که بنده آن نخست‌وزیر را قبول نداشتم؛ بعد امام فرمودند، بنده از امام تبعیت کردم، برادرمان آقای موسوی را تصویب کردم و ازشان حمایت هم کردم تا این ساعت هم من از آقای موسوی همیشه حمایت کردم. بعد خب این مسئله پیش آمد. من خودم به امام گفتم، گفتم: «آقا ما سر قضیه نخست‌وزیری این‌قدر مشکل تحمل کردیم، سر قضیه وزرا من و آقای موسوی به توافق نخواهیم رسید، من می‌دانم سر ده تا، پانزده تا وزیر ما اختلاف پیدا خواهیم کرد. ایشان یک کسی را معرفی می‌کند من آن را قبول نخواهم داشت؛ قبول ندارم اصلاً. شما بیایید یک فکری بکنید.» این را من خودم به امام گفتم؛ هیچ‌کس دیگر پیشنهاد نکرد. پیشنهاد من به امام این بود که شما بیایید یک حَکَمی را (من نگفتم یک هیئت) گفتم یک شخصی را به‌عنوان حَکَم معین کنید که هر جا من و آقای موسوی اختلاف نظر پیدا کردیم در وزیر، آن حَکَم بگوید این، حرفش تمام باشد. امام گفتند «این خوب فکری است، من سه نفری را معین می‌کنم»؛ سه نفر معین کردند، سه نفر هم مورد رضایت من است یکی آقای هاشمی، یکی آقای موسوی اردبیلی، یکی آقای حاج احمدآقا. خیلی خوب؛ ما گفتیم «بسیار خوب». من خودم رفتم به برادرها حکمیت را ابلاغ کردم سال ۶۴، و گفتم «این پیشنهاد من به امام بوده. بنده هم می‌خواهم کار تکلیف الهی‌ام انجام بگیرد، من چه‌کار دارم که کی می‌آید، کی می‌رود هر کی می‌خواهد بیاید هر کی می‌خواهد برود.» این را شما بدانید الان هم هر کسی می‌خواهد بیاید هر کسی می‌خواهد برود برای بنده یک سر سوزن والله تفاوت نمی‌کند، من فقط حجت شرعی داشته باشم بتوانم فردا جواب خدا را بدهم؛ اگر حجت شرعی داشتم جواب شماها و جواب ملت را خواهم داد، من از جواب دادن اصلاً باکی ندارم هر کسی بگوید «آقا چرا؟» می‌گویم که «وظیفه‌ام بود»، دهان‌ها بسته می‌شود. من باید آنجا را قرص کنم، حجت را سر قضیه نخست‌وزیر هم من به امام گفتم، گفتم: «آقا من حجت شرعی می‌خواهم؛ این‌جوری برای من حجت شرعی نیست، حجت شرعی به من بدهید من اقدام می‌کنم.» امام هم حجت شرعی به من داد، من هم اقدام کردم. سر قضیه وزرا هم همین بود من گفتم «آقا! حکمیت»، حکمیت را هم امام معین کردند؛ این حکمیت هم به لطف الهی در حدود ده، یازده مورد بین من و آقای نخست‌وزیر اختلاف سر وزرا بود در… [نامفهوم] به نظرم یازده مورد بود، در ده یازده مورد، یازده تا رأی به نفع آقای نخست‌وزیر دادند! بنده هم هیچ اظهار نگرانی نکردم، همان وزرا بودند که وقتی اولین جلسه هیئت‌دولت تشکیل شد من آمدم بیرون مصاحبه کردم، همه‌تان شنیدید قاعدتاً، گفتم «بسیار هیئت‌دولت خوبی است، چهره‌ها چهره‌های پرنوری هستند، چهره‌های باصفایی هستند من محیط صفا اینجا دیدم» و اعتقادم هم واقعاً این است که باید از این‌ها حمایت کرد تا الان هم حمایت کردم. این حرف‌هایی هم که دارم به شماها می‌زنم به کمتر جمعی ممکن است من بزنم این حرف‌ها را (حالا ممکن است یک فرد دو فردی، اما به جمع‌ها من این حرف‌ها را نمی‌زنم) برای خاطری که ظرفیتش را ندارند، شما ظرفیتش را دارید، باید بدانید این را.

آن وزیری که من تعیینش نکردم، با حکمیت آمده، آن، حرف من را گوش نمی‌کند حالا شما هم هر چی دلت می‌خواهد می‌گویی. قبل از این جریان هم من به یکی از برادران وزرا – وزیری است که اسمش هم تو همین جلسه آورده شده – یک چیزی را من نوشتم، آن برادر جواب من را نوشت، کاغذ نوشت که مثلاً یک بهانه‌ای آورد، من دوباره جواب نوشتم که «آقا این بهانه است اینی که شما نوشتید؛ این درست نیست، این بهانه است. همانی که گفتیم، عمل کنید.» آن برادرمان باز یک جواب نوشت که آره مثلاً به این دلیل فلان، خب من که ول‌کن معامله نیستم که، باید دنبال کنیم قضیه را تا به جایی برسیم. این مال سال ۶۳ است یا اوایل ۶۴ قبل از دوره دوم ریاست‌جمهوری. من دوباره، سه‌باره نوشتم. این‌ها همه‌اش محفوظ است؛ این‌ها کاغذهایی است که هست، توی سوابق و پرونده‌های دستگاه ما موجود است دفتر. ایشان در جواب چون دید نمی‌تواند که ما، هر چی بنویسد، ما جواب می‌دهیم نوشتش که «برای اینکه وقتِ (مثلاً) ریاست محترم جمهوری و این‌ها به مکاتبه و این‌ها تلف نشود من دیگر بعد از این، جواب نامه را نمی‌دهم.»!! این یعنی تا این حد، یک وزیر گستاخی می‌کند. خب شما، بنده هیچ ضعیف نیستم؛ این را شما بدانید؛ من آدمی هستم که به فضل پروردگار، زحمت را بر تن خودم و بر جان خودم تحمیل می‌کنم؛ من تنم از زحمت نمی‌ترسد. هیچ لذت و آسایشی را که به‌طور معمول وجود دارد، بنده دنبالش نیستم، نه اینکه اگر لذت بیاید پس می‌زنم، اما اصلاً بدن من احتیاج به لذت ندارد؛

روی زمین خوابیدن، تنها خوابیدن، گرسنگی کشیدن حتی محنت‌های روحی را من می‌توانم تحمل کنم، به هیچ‌وجه احتیاج به هیچ‌کس و هیچ‌چیز و هیچ مقامی ندارم که بخواهم از آن ملاحظه بکنم، آدم دنبال‌گیری هستم. آدم این‌جوری قوی است. به‌خاطر همین هم هستش که من امروز مطالبی را – این در طول این چند ساله – مطالبی را صریحاً نسبت به گروه‌های فشاری که توی این جامعه هستند (گروه‌های فشاری الان توی جامعه ما وجود دارد)، با این گروه‌های فشار خیلی‌ها می‌سازند، من نمی‌سازم من به این‌ها گفتم که «شما اشتباه می‌کنید»؛ گفتم که «شما این جای کارتان غلط است» گروه‌های فشار هم علیه من دارند کار می‌کنند، چهار پنج سال هم هست دارند کار می‌کنند. هیچ‌کدامشان از این گروه‌های فشار هم نیستند که در زوایا و خفایای خلوت خودشان من را به‌خاطر هر چی هر خصوصیتی (سوابقم، گذشته انقلابم، امتحان‌هایی که در طول این انقلاب دادم) ستایش نکنند اما در برخوردها با من مقابله می‌کنند. من می‌گویم بکنند مقابله. آدمی که این‌جور است، از گروه فشار نمی‌ترسد، دنبال آسایش و راحتی خودش نیست، این آدم، ضعیف نمی‌تواند باشد؛ من ضعیف نیستم، اما وقتی که امکان قانونی من ندارم، فشار قانونی نمی‌توانم روی مقامی بیاورم، بنده مسئولیت آن مقام را بر عهده نمی‌گیرم…

حضور مسئولین در لشکرها که یکی از برادران گفتند. اما من اگر من را می‌گویی که شبیه این حرف را از لشکر شما یک بار دیگر هم شنیدم. رفته بودم توی یکی از این بیمارستان‌ها، آنجا بیمارستان اورژانس یکی از این یگان‌های پانزده خرداد یک برادری آنجا توی بیمارستان یقه من را گرفته که «چرا شما دو سال پیش نیامدید؟» آقا حالا که آمدیم برادر حالا، کوتاه بیا! حالا ما رفتیم برای عیادت و برای مثلاً دیدار مجروح و (وقت بحث و مباحثه که نیست اینجا!) اتفاقاً در همان وقت هم که ما با هم صحبت می‌کردیم دشمن بمباران کرد، که هشداری بود به بنده و ایشان که حالا اینجا یقه هم را نگیریم! خب برادر! دو سال قبل از این، امام به من اجازه یک سخنرانی توی اهواز و ارومیه و ایلام نمی‌داده، شما چه حرفی می‌زنید؟ حالا وضع فوق‌العاده است که بنده آمدم اینجا تا پشت خط مقدم دارم می‌آیم. من در طول هفت سال است من رئیس‌جمهور هستم و تمام استان‌های کشور رفتم، بعضی‌ها مکرر رفتم. آن جاهایی که نرفتم اهواز، ایلام، باختران، ارومیه، سنندج، این پنج تا خط مقدم و خرم‌آباد. نه اینکه من از مرگ می‌ترسم، بنده از مرگ اصلاً نمی‌ترسم آن هم از کشته شدن، از مرگ همین‌جوری شاید، از کشته شدن اصلاً نمی‌ترسم این را بدانید. امام نمی‌گذارد بنده بارها حتی قرار است خرم‌آباد یک کارخانه‌ای هم بنا بود ما افتتاح کنیم، قرار هم گذاشتند حتی، رفتند پیش‌رویان ما نمی‌دانم چند روز قبل از ما، امام مطلع شدند گفتند «اصلاً نروید آنجا، آنجا خطرناک است، شما نباید بروید.» اصل مسافرت‌هایی که من می‌کنم حالاها یک‌قدری بهتر شده، تا دو سال قبل از این، تا همین آخر هم یعنی امام به من بارها این را گفتند، گفتند «وقتی که تو مسافرت می‌کنی تو و آقای هاشمی تا وقتی هواپیمای شما در تهران می‌نشیند و من می‌فهمم، قلب من می‌لرزد.» بارها این را گفتند، خب ما نمی‌خواهیم قلب امام را، نمی‌خواستیم بلرزانیم قلب امام را. من همین مقدار هم که مسافرت می‌کنم واقعاً به‌خاطر نیاز و اضطرار است…

من یک شب در جلسه رؤسای سه قوه یک ساعت شاید بیشتر استدلال کردم که رفتن من امروز در مناطق عملیاتی به نفع جنگ است و من قبل از قطعنامه می‌خواستم بیایم، منتها آن وقت یک مشکلی پیش آمد کرد که از آنجا به من گفتند که «شما نیایید؛ ما می‌خواهیم بیاییم آنجا.» که حالا کاری به آن‌ها نداریم بعد که قطعنامه شد و باز عملیات را دوباره عراق شروع کرد من دیدم ناچارم بیایم و آمدم. با استدلال من توانستم. حالا از من آقا می‌پرسد که «شما چرا دو سال پیش چرا تشریف نیاوردید؟»! خب دو سال پیش تکلیف شرعی من نبود بیایم. همه مشکلات را در همین یک کلمه خلاصه کنیم که «شما چرا دو سال پیش نیامدید؟»! علی‌ای‌حال اینی که من اگر می‌گویی چرا نیامدم، علتش این است. … (بیانات در جمع فرماندهان لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله (ص) در جبهه ۱۳۶۷/۰۵/۱۰)