یکی از مهمترین ویژگیهای روحانیون این است که باید عامل ترین افراد به دستورات دینی باشند. اگر کسی حرفی بزند و به ضد آن عمل کند، مورد تنفر مردم می شود و در این مسئله روحانیون بیش از سایرین وظیفه دارند.
وقتی خداوند متعال برای سعادت انسان آخرین دین خود را عرضه داشته است، مهمترین اقدامات رسیدن به سعادت را «واجبات» و مهمترین آفات و بازدارنده سعادت را «محرمات» نامیده است. از این رو همه مسلمانان و به خصوص کسانی که لباس تبلیغ اسلام را بر تن میکنند وظیفه دارند تمام توان خود را به کار گیرند تا به واجبات عمل کنند و از محرمات دوری کنند.
مرحوم امام خمینی در چهل حدیث در اهمیت واجبات و محرمات میفرماید:
« انسان مايل به صحت نفس و شفيق به حال خود و علاقه مند به صحت، پس از تنبه به اينكه راه چاره از خلاصى از عذاب اليم منحصر است به عمل كردن به دستور انبيا؛
و دستورات آنها منحصر است به دو چيز: يكى اتيان به مصلحات و مستصحّات نفسانيه و ديگر پرهيز از مضرات و مولمات آن.
و معلوم است كه ضرر محرّمات در مفسدات نفسانيه از همه چيز بيشتر است و از اين سبب محرّم شده اند، و واجبات در مصلحات از هر چيز مهمتر است و از اين جهت واجب شده اند،
و افضل از هر چيز و مقدم بر هر مقصد و مقدمه پيشرفت و راه منحصر مقامات و مدارج انسانيه اين دو مرحله است.» شرح حدیث 12 ص : 207
رهبر انقلاب حضرت آیت الله خامنهای نیز مثل سایر علما درباره رعایت واجبات و محرمات توسط طلاب بیانات متعددی فرمودهاند، بخشی از این بیانات عبارتست از:
من توصيّهى به خشوع و ذكر و تقوا و سعى براى تقرّب الىالله را براى طلّاب واجبتر ميدانم تا توصيّهى به علم، كه مايهى اصلى كارشان علم است. اگر علم باشد، تقوا نباشد، اين علم ميشود بىفايده، گاهى هم مضر. عالمانى داشتيم – چه علم دينى، چه علم غير دينى – كه نه فقط از اين علم بهرهاى نبردند و بهرهاى نرساندند، بلكه وزر و وبال شد. اين روح معنويّت در كالبد علم و عالم لازم است. (در جمع روحانيّون شيعه و اهل سنّت كرمانشاه ۱۳۹۰/۷/۲۰)
ما هرگز از طمع شيطان دور نيستيم. شيطان درهمهحال به ما طمع ميورزد. شيطان حتّى به پيامبران طمع ورزيد؛ چه برسد به امثال ما! آن چيزى كه بندگان مخلص را از ديگران متمايز ميكند، اين است كه دائماً بينى شيطان را به خاك ميمالند و طمع او را ناكام ميگذارند. اين با چه چيزى ممكن است؟ با تقوا. تقوا هم چيز معضلى نيست كه انسان نتواند بفهمد. (۱۳۷۰/۰۸/۳۰)
معناى تقوا اين است كه هرآنچه را خداى متعال بر انسان تكليف كرده است، انجام بدهد؛ واجبات را بجا بياورد و محرّمات را ترك كند. اين، اوّلين مرتبهى تقوا است. محرّمات الهى را بايد شناخت و دوروبَر آن نچرخيد و نگشت.
معناى تقوا اين است كه هرآنچه را خداى متعال بر انسان تكليف كرده است، انجام بدهد؛ واجبات را بجا بياورد و محرّمات را ترك كند. اين، اوّلين مرتبهى تقوا است. محرّمات الهى را بايد شناخت و دوروبَر آن نچرخيد و نگشت.
شيطان وسوسهگر است. وقتىكه روحيّهى تقوا و دل سپردن به خدا و معاملهى با خدا و ياد خدا و توجّه و ذكر و دعا و توكّل، در دل اين جوان بسيجى مؤمن چه دانشجو، چه طلبه، چه قشرهاى ديگر، چه شهرى، چه روستايى جا گرفت و رشد كرد، آنوقت همان صف مستحكم مرصوصى است كه هيچ قدرتى توانايى تكان دادن آن را ندارد. اين، ضامن پيشرفت هدفهاى اسلام و انقلاب است؛ قدر اين را بايد دانست (معیشت پرهیزکارانه در کلام رهبر معظم انقلاب ص۷۲)
تقوا زرهى است كه اگر انسان آن را پوشيد، تيرهاى زهرآگين فساد و گناه در او كارگر نخواهد شد و او را از پا نخواهد انداخت. تقوا حصنِ منيع (دژ نفوذناپذیر) انسان است. اينكه اينهمه ما را به تقوا توصيه كردهاند، بهخاطر همين است. بسيارى از خطاها و انحرافاتى كه مشاهده ميكنيد، ريشهى فكرى ندارد؛
نه اينكه خيال كنيد يك ايدئولوژى است كه كسى را به اين نحوه عمل كردن وادار ميكند؛ نه! ريشهى بسيارى از اينها در نفسانيّات خودِ انسان است. يك جا پاى انسان ميلغزد و جلوگيرى نميكند؛ اين لغزش ادامه پيدا ميكند و انسان درصدد توجيه برمىآيد و براى خودش ايدئولوژى ميسازد.
انسان گاهى مبناى فكرى درست ميكند تا خطاى خود را اصلاح كند. جلوى خطاها و لغزشهاى خود را از همهجا بگيريم و بهتر از همهجا، اوّل كار است و بهتر از اوّل كار، پيشگيرى است. اين، روح تقوا را در ما تقويت خواهد كرد. ديدار اعضاى شوراى شهر و شهردار تهران 82.9.17
از مهمترین نکات در دوری از واجبات و محرمات، شناخت مسائل شرعی و واجبات محرمات است که طلاب بخشی از وقت خود را باید به آن اختصاص دهند.
