نقش طلاب در تحول
محمد حق‌پرست
اندیشه تحول حوزه علمیه، به سالهای متمادی پیش از انقلاب برمی‌گردد. از آن زمان روحانیون به‌نامی درصدد تغییرات کارآمد در زمینه‌های مختلف فعالیت روحانیت بودند.
بعد از انقلاب، سیر تحول‌خواهی بیشتر شد و در دوران رهبری امام خامنه‌ای مطالبه ایشان از مسئولان و طلاب شدت بیشتری گرفت؛ چون تحول حوزه، مسئله‌ای اساسی برای بقاء و رشد جمهوری اسلامی است.نگاه رهبری نسبت به تحول دو مخاطب کلی دارد:
مخاطب اصلی تحول، بزرگان و مسئولان حوزوی هستند؛ چون به اعتقاد رهبری تحول چیزی نیست که با فشار از پایین اتفاق بیفتد، بلکه مسئولان اولا باید به استقبال تحول و برنامه‌های ارتقا یافته بروند.
مخاطب دیگر، طلاب هستند که نسبت به ایجاد تحول وظیفه دارند. برخی گمان می‌کنند در نگاه رهبری، مخاطب تحول فقط مسئولان بودند و چون از مسئولان ناامید شدند، در چند سال اخیر به طلاب روی آوردند.
عده‌ای دیگر که برای طلاب وظایفی قائل بودند، وظیفه طلاب را فقط در انتقاد و گلایه از برنامه‌های حوزه خلاصه کردند.
از سوی دیگر برخی تندروها دعوت به اعتصاب و تحریم کردند. این نوع تحول‌خواهی رفته رفته در میان برخی طلاب به عنوان جریان مطلوب شناخته شد. شکایتها و گلایه‌ها اینقدر بالا گرفت که طلاب تهران در جلسه با رهبری در سال ۹۶، همه نقایص را از سوی مسئولان می‌دانستند بدون اینکه کمترین نقشی برای خودشان قائل باشند.
اما این دو نگاه صحیح نیست. رهبری نه از مسئولان ناامیدند، نه تازه سراغ طلاب آمدند، بلکه تحول را از همان ابتدا مسئله‌ای می دانستند که با همکاری و همیاری مسئولان و طلاب شکل خواهد گرفت و هرکدام در این راستا صاحب نقش هستند. تحول خواهی کالای قاچاق (به تعبیر برخی) در حوزه نبوده که تازه آزاد شده باشد، بلکه گفتن این سخن نشانه کم اطلاعی صاحب آن است.
اما وظیفه طلاب فقط انتقادکردن نیست. حضرت آقا در جلسه با طلاب تهران وظیفه طلاب را در نظام تحول مشخص کردند و آن «#مبارزه» برای تحول است. مبارزه با نق زدن ناسازگار است. در فرهنگ مبارزه، بین تلاش و مطالبه گری، غلبه با تلاش فرد تحول خواه است. درباره معنای مبارزه و ابعاد آن بیشتر گفتگو خواهیم کرد.
