درس اخلاق رسمی فایده ندارد، انس با علما لازم است! بیانات مهم امام خامنهای:
فرض بفرمائيد يكى از كارهائى كه خيلى تأثير دارد، بيان شرح حال بزرگان اهل تهذيب و اهل اخلاق است. درباره ى اينها كتاب بنويسند وهمينها را بين طلبه ها پخش كنند. يا همين مكتوباتى كه از اينها باقى مانده، منتشر شود.
مثلاً مرحوم آقاى قاضى مكتوباتى دارد كه اينها مستقلاً چاپ نشده؛ توى يك شرح حالى – شرح حال هم خيلى شرح حال خوبى نيست – اينها آمده؛ اشعار مرحوم آقاى قاضى هم آنجا هست. ايشان به مناسبت رسيدن ماه حرام، شعر قصيده اى دارند كه ميگويند ذيقعده وارد شد، ماه حرام وارد شد، أبشِروا فلان.
…ايشان توى شعرهاشان، نصايحى دارند؛ مكتوباتى دارند؛ به خود آقاى طباطبائى نامه دارند؛ به مرحوم حاج حسن آقا الهى – اخوى آقاى طباطبائى – نامه دارند؛ به دامادشان مرحوم آقاى شريفى؛ كه پدر همين آقاى شريفى رفيق شماهاست كه نميدانم حالا قم است يا زابل است – نامه دارند.
خوب، اينها واقعاً در بيايد، استخراج شود و يك گروهى بنشينند كار كنند. مرحوم آسيد محمد حسن، پسر ايشان – كه اين كتاب را تنظيم كرده و خوب هم تنظيم نكرده – او فوت شد؛ اما پسر ديگر ايشان – آسيد محمدعلى – هست؛ بروند او را پيدا كنند و اين نوشته ها را بگيرند. نوشته هاى مرحوم بهارى هم همين طور.
درسهاى مرحوم حاج آقا حسين فاطمى هم همين طور. در همين قم يقيناً كسانى هستند كه از ايشان يادگارهائى دارند، چيزهائى دارند؛ از اينها استفاده شود. آقاى آسيد ابراهيم خسروشاهى با مرحوم آقاى فاطمى مرتبط و مأنوس بود؛ احتمالاً ايشان ياداشتهائى از مرحوم فاطمى در اختيار دارد. راهش اينهاست؛ يعنى وصل كردن طلبه به اين منابع اخلاقى و معرفتى و اهل حال و اهل ذكر و اهل خشوع؛ و الاّ درس حرفه اى اخلاق هيچ فايده اى ندارد.
نرم افزار حوزه و روحانیت بیانات امام خامنهای صفحه: ۱۷۰۹
آقاى آسيد ابراهيم خسروشاهى با مرحوم آقاى فاطمى مرتبط و مأنوس بود؛ احتمالاً ايشان ياداشتهائى از مرحوم فاطمى در اختيار دارد. راهش اينهاست؛ يعنى وصل كردن طلبه به اين منابع اخلاقى و معرفتى و اهل حال و اهل ذكر و اهل خشوع؛ و الاّ درس حرفه اى اخلاق هيچ فايده اى ندارد.
معنویت اساس کار است!
كار معنويت، كار دلدادگى به عالم معنا، در حوزه اساس كار است؛ اين را بايد همه توجه داشته باشيم. كمبود اين معنا در حوزه به ما لطمه ميزند. در حوزه بحمداللَّه كسانى هستند كه ميتوانند از زلال معنوياتى كه از دل آنها سرازير ميشود – فقط لقلقهى زبان هم نيست – همهى ما را سيراب كنند؛ بخصوص طلاب جوان را كه بيش از همه احتياج دارند، بيش از همه هم از اين بيانات آمادگى و تأثر دارند.
مواعظ اخلاقی امام و گریه طلاب
گاهى سر درس، استاد به يك مناسبتى دو كلمه چيزى بگويد، طلبه از اين رو به آن رو ميشود. امام (رضوان اللَّه عليه) به مناسبتهاى مختلف سر درس – گاهى روز شروع درس، گاهى روز آخر درس – با آن بيان عجيبى كه ايشان در مسائل معنوى و روحى و آن احتظاظات معنوى داشت، گاهى يك جملاتى ميگفت، طلبهها گريه ميكردند. بعد از رحلت مرحوم آيةاللَّه بروجردى، در مسجد سلماسى براى امام منبر گذاشتند – قبل از آن امام منبر نميرفت، روى زمين مىنشست درس ميگفت؛ ظاهراً به احترام آقاى بروجردى – ايشان رفتند روى منبر نشستند. خوب، چيز جديدى بود. به امام يك حالت تبسمى دست داد. بعد بلافاصله ايشان تغيير حالت داد و فرمود: روز اوّلى كه مرحوم آقاى نائينى (رضوان اللَّه عليه) روى منبر نشست، گريه كرد؛ فرمود اين همان منبرى است كه شيخ انصارى روى آن نشسته، حالا كار به جائى رسيده است كه ما بايد روى آن بنشينيم. اين حرف، طلبهها را، دلها را تكان داد. بعد هم ايشان مفصل صحبت كردند.
مواعظ شیخ هاشم قزوینی و تغییر حالت روحی طلاب
در مشهد مرحوم حاج شيخ هاشم قزوينى، مدرس معروف و نامدار حوزهى علميهى خراسان كه از حيث بيان و تسلط بر مطلب، نظيرش را ما در هيچ حوزهى ديگرى نديديم؛ نه در قم، نه در نجف، گاهى اوقات وسط درس سطح – درس مكاسب و كفايه – كه حدود يك ساعت طول ميكشيد، ده دقيقه يا بيشتر نصيحت ميكرد؛ طلبهها اشك ميريختند. دل جوان آماده است؛ اين را از دست ندهيد. يك حديث بخوانيد، دو كلمه نصيحت كنيد. اول، نصيحت به خود ماست. اين حديث را كه من ميخوانم، اول كسى كه مخاطب است و انشاءاللَّه اول كسى كه بايد از آن
متأثر شود، خود گويندهى حديث است؛ براى خودتان هم مفيد است. حوزه به اين احتياج دارد.
شما ببينيد يك نفس گرم مثل مرحوم حاج ميرزا على آقا قاضى در نجف چقدر بركات درست كرد. شاگردهاى مرحوم آقاى قاضى هر جا كه بودند، مايهى بركت شدند!
نرم افزار حوزه و روحانیت بیانات امام خامنهای صفحه: ۱۶۶۷
