پادپخش خلاصه کتاب تنبیهالامه و تنزیهالمله
در این اپیزود از رادیو مناهج، به سراغ شاهکار فقه سیاسی شیعه، کتاب «تنبیه الامه و تنزیه المله» رفتهایم. بررسی نقش علما در مشروطه، نقد استبداد دینی و سیاسی و راهکارهای میرزای نائینی برای حکومت قانون را در این پادکست بشنوید.
بدون شک یکی از مهمترین نقاط عطف در تاریخ سیاسی ایران، انقلاب مشروطه است. اما نقش تفکر شیعی در این رویداد چه بود؟ کتاب «تنبیه الامه و تنزیه المله» اثر آیتالله میرزای نائینی، پاسخی فقهی و دقیق به مخالفان مشروطه و تلاشی برای سازگار کردن مبانی دین با مفاهیم مدرنی چون آزادی و پارلمان بود.
در این خلاصه کتاب صوتی، تلاش کردهایم عصاره این کتاب پیچیده و سنگین را به زبانی ساده و امروزی روایت کنیم.
آنچه در این پادکست خواهید شنید:
۱. میرزای نائینی و زمینههای مشروطه
در بخش ابتدایی، به بررسی شرایط اجتماعی دوران قاجار و دلایلی که باعث شد علمای نجف و ایران از جنبش مشروطه خواهی حمایت کنند، میپردازیم. چرا فقها در آن زمان محدودکردن قدرت شاه را واجب میدانستند؟
۲. انواع سلطنت و ویژگی حاکم اسلامی
میرزای نائینی حکومتها را به دو دسته «تملیکیه» (استبدادی) و «ولایتیه» (امانتداری) تقسیم میکند. در این پادکست ویژگیهای حاکم اسلامی و لزوم پاسخگو بودن او در برابر مردم و خداوند تشریح شده است.
۳. خطرناکترین آفت: استبداد دینی
شاید جذابترین بخش کتاب، جایی است که نائینی از «استبداد دینی» سخن میگوید. او توضیح میدهد که چگونه استبداد سیاسی برای بقای خود از ابزار دین سواستفاده میکند و «مستبدین دینی» چه کسانی هستند که راه آزادی و آگاهی مردم را سد میکنند.
۴. مجلس شورا و قوانین اسلام
یکی از سوالات مهم آن دوران این بود: تصمیمات نمایندگان مجلس چگونه با شرع تضاد پیدا نمیکند؟ راهکار نائینی برای حل تضاد «قانون بشری» و «قانون الهی» و نقش نظارتی فقها در این بخش بررسی میشود.
۵. آزادی و مساوات در فقه سیاسی
آیا آزادی غربی با آزادی اسلامی متفاوت است؟ معنای برابری (مساوات) در نگاه مشروطهخواهان مذهبی چیست؟
حمایت از تولید پادکست:
رادیو مناهج، تلاشی مستقل برای گسترش دانایی و اندیشه است. اگر این محتوا برای شما مفید بوده، میتوانید با حمایت مالی خود، ما را در تولید پادکستهای باکیفیتتر یاری کنید:
💳 شماره کارت: 6037997750016314
🔗 تولیدات مرتبط:
